logotype
วันพืชมงคลประจำปี 2562 PDF Print E-mail
Written by GCC AdminZ   
Tuesday, 07 May 2019 08:30

ประวัติพระราชพิธี


หมายกำหนดการพระราชพิธี

วันพุธที่ 8 พฤษภาคม 2562

  • เวลา 15.00 น. พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนิน เพื่อทรงประกอบพระราชพิธีพืชมงคล ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม

วันพฤหัสบดีที่ 9 พฤษภาคม 2562

  • เวลา 07.30 น. พระยาแรกนาขึ้นรถยนต์หลวงออกจากพระบรมมหาราชวังไปยังมณฑลพิธีท้องสนามหลวง แล้วเดินนำกระบวนแห่อิสริยยศไปที่โรงพิธีพราหมณ์ พระยาแรกนาตั้งสัตยาธิษฐานหยิบผ้านุ่งแต่งกายไว้พร้อม
  • เวลา 08.30 น. พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินจากพระตำหนักจิตรลดารโหฐานไปยังพลับพลาที่ประทับบริเวณมณฑลพิธีท้องสนามหลวง เพื่อเป็นองค์ประธานในพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ

ฤกษ์พิธีไถหว่าน

  • ระหว่างเวลา 08.19 - 08.49 น.

การแต่งกาย

  • วันพุธที่ 8 พฤษภาคม 2562 : แต่งกายเครื่องแบบครึ่งยศ
  • วันพฤหัสบดีที่ 9 พฤษภาคม 2562 : แต่งกายเครื่องแบบปกติขาว

พระยาแรกนา

  • นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

เทพีคู่หาบทอง

  • นางสาวกันยารัตน์ นาคกูล
  • นางสาวดวงพร งามประดิษฐ์

เทพีคู่หาบเงิน

  • นางสาวณัฐชยา ศรีสุขสวัสดิ์
  • นางสาวอาทิตยา ทองแกมแก้ว


พระโคแรกนา

พระโคแรกนาขวัญ และพระโคสำรอง ประจำปีพุทธศักราช 2561 เป็นพระโคพันธุ์ไทยมีชื่อประจำพันธุ์ว่า “พันธุ์ขาวลำพูน” มีผิวสีขาวอมชมพู ขนสีขาวสะอาด ทั้งลำตัวไม่มีจุดด่างดำ หรือสีอื่นบนลำตัว เขามีสีขาว ลำเขาเป็นลำเทียน เขาทั้งสองข้างมีลักษณะโค้งสวยงาม ดวงตาแจ่มใสสีน้ำตาลอ่อน ขนตาสีชมพู บริเวณจมูกขาว กีบสีขาว ขนหางเป็นพวงสีขาวยาว ลำตัวช่วงขาหลังและกีบมีความสมบูรณ์แข็งแรง เวลายืนและเดินสง่า

พระโคแรกนา

  • พระโคเพิ่ม มีความสูง 159 เซนติเมตร ความยาวลำตัว 230 เซนติเมตร ความสมบูรณ์ รอบอก 201 เซนติเมตร อายุ 9 ปี
  • พระโคพูล พระโคพูล มีความสูง 157 เซนติเมตร ความยาวลำตัว 238 เซนติเมตร ความสมบูรณ์ รอบอก 205 เซนติเมตร อายุ 9 ปี

พระโคสำรอง

  • พระโคพอ พระโคพอ  มีความสูง 165 เซนติเมตร ความยาวลำตัว 220เซนติเมตร ความสมบูรณ์ รอบอก 214 เซนติเมตร อายุ 7 ปี
  • พระโคเพียง พระโคเพียง มีความสูง 169 เซนติเมตร ความยาวลำตัว 233 เซนติเมตร ความสมบูรณ์ รอบอก 203 เซนติเมตร อายุ 7 ปี


คันไถ

คันไถที่ใช้ในพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ น้อมเกล้า น้อมกระหม่อมสร้างถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เพื่อใช้ในพระราชพิธีดังกล่าวตลอดมานั้น สร้างเมื่อปี พ.ศ.2538 โดยกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมหนองโพ อำเภอ โพธาราม จังหวัดราชบุรี เป็นคันไถที่ทำจากไม้สมอ ซึ่งชุดคันไถประกอบด้วย

  • คันไถ ขนาดความสูงวัดจากพื้นถึงเศียรนาค 2.26 เมตร และ ความยาวจากเศียรนาคถึงปลายไถ 6.59 เมตร ทาสีแดงชาดตลอดคันไถ ที่หัวคันไถทำเป็นเศียรพญานาคลงลักปิดทอง ลวดลายประดับคันไถเป็นลายกระจังตาอ้อยลงลักปิดทองตลอดคัน ปลายไถหุ้มผ้าขาวขลิบทองสำหรับมือจับ
  • แอกเทียมพระโค ยาว 1.45 เมตร ตรงกลางแอกประดับด้วยรูปครุฑยุดนาคหล่อด้วยทองเหลืองลงลักปิดทองอยู่บนฐานบัว ปลายแอกทั้งสองด้านแกะสลักเป็นรูปเศียรพญานาคลงลักปิดทอง ลวดลายประดับเป็นลายกระจังตาอ้อยลงลักปิดทองตลอดคัน ที่ปลายแอกแต่ละด้านมีลูกแอกทั้งสองด้านสำหรับเทียมพระโคพร้อมเชือกกระทาม
  • ฐานรอง เป็นที่สำหรับตั้งรองรับคันไถพร้อมแอก ทำด้วยไม้เนื้อแข็งทาด้วยสีแดงชาด มีลวดลายประดับเป็นลายกระจังตาอ้อยลงลักปิดทอง ทั้งด้านหัวไถและปลายไถ
  • ธงสามชาย เป็นธงประดับคันไถติดตั้งอยู่บนเศียรนาค ทำด้วยกระดาษและผ้าสักหลาด เขียนลวดลายลงลักปิดทองประดับด้วยกระจกแวว มีพู่สีขาวประดับด้านบนเป็นเครื่องสูงชนิดหนึ่งเพื่อประดับพระเกียรติ ธงสามชายมีลักษณะเป็นรูปสามเหลี่ยม ฐานยาว 41 เซนติเมตร สูง 50 เซนติเมตร และเสาธงยาว 72 เซนติเมตร


พันธุ์ข้าว

สำหรับปี 2562 นี้ กรมการข้าวได้ดำเนินการขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตนำพันธุ์ข้าวทั้งหมด 4 พันธุ์ รวมน้ำหนักเมล็ดพันธุ์ข้าวทั้งสิ้น 1,206 กิโลกรัม จัดส่งให้สำนักเมล็ดพันธุ์ข้าวกรมการข้าว นำเข้าพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระ นังคัลแรกนาขวัญ ปี 2562 และจัดเป็น “พันธุ์ข้าวทรงปลูกพระราชทาน” และบรรจุในซองพลาสติกแจกจ่ายเพื่อเป็นมิ่งขวัญและสิริมงคลในการประกอบอาชีพการเกษตรตามประเพณีนิยม เพื่อให้เป็นไปตามพระราชประสงค์สืบไป

บัญชีรายชื่อพันธุ์ข้าวและน้ำหนัก ฤดูนาปี 2561 โครงการนาทดลองในโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา ที่นำเข้าในพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี 2562

ลำดับ พันธุ์ข้าว น้ำหนัก (กิโลกรัม)
1 ขาวดอกมะลิ 105 573
2 ปทุมธานี 1 290
3 กข 43 272
4 กข 6 46

รวม 1,206


สัตยาธิษฐาน การเสี่ยงทาย

การตั้งสัตยาธิษฐานหยิบผ้านุ่งแต่งกาย (การเสี่ยงทายผ้านุ่ง)

"ผ้านุ่งแต่งกาย” ผ้านุ่งซึ่งพระยาแรกนาตั้งสัตยาธิษฐานหยิบนั้น เป็นผ้าลาย มีด้วยกัน 3 ผืน คือ หกคืบ ห้าคืบ และสี่คืบ ผ้านุ่งนี้จะวางเรียงบนโตกมีผ้าคลุม เพื่อให้พระยา แรกนาขวัญหยิบ ถ้าหยิบได้ผืนใดก็จะมีคำทำนายไปตามกันคือ

  • ถ้าหยิบผ้าได้ 4 คืบ พยากรณ์ว่า น้ำจะมากสักหน่อย นาในที่ดอนจะได้ผลบริบูรณ์ดี นาในที่ลุ่มอาจจะเสียหายบ้าง ได้ผลไม่เต็มที่
  • ถ้าหยิบได้ผ้า 5 คืบ พยากรณ์ว่า น้ำในปีนี้จะมีปริมาณพอดี ข้าวกล้าในนาจะได้ผลบริบูรณ์ และผลาหาร มังสาหาร จะอุดมสมบูรณ์ดี
  • ถ้าหยิบได้ผ้า 6 คืบ พยากรณ์ว่า น้ำจะน้อย นาในที่ลุ่มจะได้ผลบริบูรณ์ดี แต่นาในที่ดอน จะเสียหายบ้าง ได้ผลไม่เต็มที่

การเสี่ยงทายของกิน ๗ สิ่ง

ของกิน ๗ สิ่งที่ตั้งเลี้ยงพระโคนั้นมี ข้าวเปลือก ข้าวโพด ถั่วเขียว งา เหล้า น้ำ และหญ้า ถ้าพระโคกินสิ่งใดก็จะมีคำทำนายไปตามนั้นคือ

  • ถ้าพระโคกิน ข้าว หรือ ข้าวโพด พยากรณ์ว่า ธัญญาหาร ผลาหาร จะบริบูรณ์ดีถ้าพระโค
  • กิน ถั่ว หรือ งา พยากรณ์ว่า ผลาหาร ภักษาหาร จะอุดมสมบูรณ์ดี
  • ถ้าพระโคกิน น้ำ หรือ หญ้า พยากรณ์ว่า น้ำท่าจะบริบูรณ์พอสมควร ธัญญาหาร ผลาหาร ภักษาหาร มังสาหารจะอุดม สมบูรณ์
  • ถ้าพระโคกิน เหล้า พยากรณ์ว่า การคมนาคมจะสะดวกขึ้น การค้าขาย กับต่างประเทศดีขึ้น ทำให้เศรษฐกิจ รุ่งเรือง


ผลคำพยากรณ์ในพิธีแรกนาขวัญ ประจำปี 2562

พระยาแรกนาเสี่ยงหยิบผ้า

  • พระยาแรกนาหยิบเสี่ยงทาย ผ้านุ่ง ๕ คืบ พยากรณ์ว่า น้ำในปีนี้จะมีปริมาณพอดี ข้าวกล้าในนาจะได้ผลบริบูรณ์ และผลาหาร มังสาหาร จะอุดมสมบูรณ์ดี

การเสี่ยงทายพระโคกินอาหาร

  • กินข้าว พยากรณ์ว่า ธัญญาหาร ผลาหาร จะบริบูรณ์ดี
  • กินน้ำและหญ้า พยากรณ์ว่า น้ำท่าจะบริบูรณ์พอสมควร ธัญญาหาร ผลาหาร ภักษาหาร มังสาหาร จะอุดมสมบรูณ์ดี


เกร็ดความรู้

  • ภักษาหาร (ภักษา ,ภักษ–, ภักษ์ :น. อาหาร, เหยื่อ.) หมายถึง อาหารที่กินเป็นประจำ เช่น เสือกินเนื้อ ,คนกินข้าว ,วัวกินหญ้า เป็นต้น
  • ธัญญาหาร (ธัญ :น. ข้าวเปลือก) หมายถึง อาหารประเภทข้าว
  • ผลาหาร (ผล :น. ลูกไม้ เช่น ผลมะม่วง ผลมะปราง) หมายถึง อาหารประเภทผลไม้ ลูกไม้
  • มังสาหาร (มังส ,มังส-, มังสะ, มางสะ :น. เนื้อของคนและสัตว์) หมายถึง อาหารประเภทเนื้อ

 


ที่มา

Last Updated on Thursday, 09 May 2019 10:36