ศูนย์บริการข้อมูลภาครัฐเพื่อประชาชน

ความเป็นมา

สากล

กล่าวกันว่า นางแอนนา เอ็ม. จาร์วิส คุณครูชาวอเมริกันแห่งรัฐฟิลาเดลเฟีย ได้ใช้ความพยายามร่วม 2 ปี เพื่อเรียกร้องให้มี “วันแม่” ขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยในปีค.ศ.1914 (พ.ศ. 2457) โดยประธานาธิบดีวู้ดโรว์ วิลสัน ได้มีคำสั่งให้ถือเอาวันอาทิตย์ที่ 2 ของเดือนพฤษภาคมเป็น “วันแม่แห่งชาติ” และดอกไม้สำหรับวันแม่ของชาวอเมริกันก็คือ “ดอกคาร์เนชั่น” เป็นสัญลักษณ์วันแม่ โดยมี 2 แบบคือ ถ้าแม่มีชีวิตอยู่ ให้ใช้ดอกคาร์เนชั่นสีชมพู แต่ถ้าแม่ถึงแก่กรรมไปแล้วให้ใช้ดอกคาร์เนชั่นสีขาว

ไทย

งานวันแม่จัดขึ้นครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2486 ณ.สวนอัมพร โดยกระทรวงสาธารณสุข แต่ช่วงนั้นเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 งานวันแม่ในปีต่อมาจึงต้องงดไป เมื่อวิกฤติสงครามสงบลง หลายหน่วยงานได้พยายามให้มีวันแม่ขึ้นมาอีก แต่ก็ไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร และมีการเปลี่ยนกำหนดวันแม่ไปหลายครั้ง ต่อมาวันแม่ที่รัฐบาลรับรอง คือวันที่ 15 เมษายน โดยเริ่มจัดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2493 แต่ก็ต้องหยุดลงอีกในหลายปีต่อมา เนื่องจากกระทรวงวัฒนธรรมถูกยุบไป ส่งผลให้สภาวัฒนธรรมแห่งชาติ ซึ่งรับหน้าที่จัดงานวันแม่ขาดผู้สนับสนุน ต่อมาสมาคมครูคาทอลิกแห่งประเทศไทย ได้จัดงานวันแม่ขึ้นอีกครั้ง ในวันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2515

แต่จัดได้เพียงปีเดียวเท่านั้น จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2519 คณะกรรมการอำนวยการสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ จึงได้กำหนดวันแม่ขึ้นใหม่ให้เป็นวันที่แน่นอน โดยถือเอาวันเสด็จพระราชสมภพของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ วันที่ 12 สิงหาคมเป็นวันแม่แห่งชาติ และกำหนดให้ดอกไม้สัญลักษณ์ของวันแม่ คือ ดอกมะลิ

ทำไมจึงใช้ดอกมะลิเป็นดอกไม้ประจำวันแม่

การที่ใช้ “ดอกมะลิ” เป็นสัญลักษณ์วันแม่ ก็เพราะดอกมะลิเป็นดอกไม้ที่มีสีขาวบริสุทธิ์ มีกลิ่นหอมที่หอมไปไกลและหอมได้นาน ผลิดอกได้ทั้งปี อีกทั้งยังนำไปปรุงเป็นเครื่องยาหอมใช้บำรุงหัวใจได้ด้วย ซึ่งคุณสมบัติเหล่านี้เปรียบได้กับความรักอันบริสุทธิ์ลึกซึ้งที่แม่มีต่อลูก เป็นความรักที่เปี่ยมไปด้วยความเมตตากรุณาที่ไม่มีที่สิ้นสุด และไม่มีพิษมีภัย มีแต่ความชุ่มชื่นใจดั่งความหอมของดอกมะลิ

คำประพันธ์บทดอกสร้อยชื่อ แม่จ๋า ของท่านผู้หญิงสมโรจน์ สวัสดิกุล ณ อยุธยา

คำขวัญพระราชทาน เนื่องใน วันแม่แห่งชาติ จากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ 

		คำขวัญวันแม่ ปี 2554
		เพลงชาติไทยเตือนไทยไว้เช้าค่ำ ให้จดจำจารึกใจไว้ทุกส่วน		จะดำรงคงไทยได้ทั้งมวล ด้วยไทยล้วนหมายรักสามัคคี
		คำขวัญวันแม่ ปี 2553
		แผ่นดินนี้แม่ของลูกใช้ปลูกข้าว กี่แสนก้าวที่เดินซ้ำย่ำหว่านไถ		บำรุงดินจนอุดมสมดังใจ หวังนาไทยเป็นของไทยไปนิรันดร์
		คำขวัญวันแม่ ปี 2552
		แผ่นดินนี้ปู่ย่าตายายสร้าง ขอลูกไทยรักษามั่นไม่ผันแปร		เคยทอดร่างลงถมถิ่นแผ่นดินแม่  เป็นไทยแท้มิใช่ไทยแต่ในนาม
		คำขวัญวันแม่ ปี 2551
		เมื่อเกิดมาอาศัยถิ่นแผ่นดินไหน   หากคนไทยรู้ตอบแทนคุณแผ่นดิน		ควรมีใจกตัญญูรู้คุณถิ่น จักไม่มีวันสิ้นแผ่นดินไทย
		คำขวัญวันแม่ ปี 2550
		ข้าวในนาปลาในน้ำคำโบราณ ฝากลูกไทยร่วมห่วงแหนรักแผ่นดิน		คือตำนานความอุดมสมบูรณ์สิน  ถนอมไว้อย่าให้สิ้นแผ่นดินไทย
		คำขวัญวันแม่ ปี 2549
		รักในหลวงพร้อมใจใส่เสื้อเหลือง ใส่สีเดียวแล้วใจเดียวกลมเกลียวกัน		รักบ้านเมืองจงน้อมใจให้สร้างสรรค์ รักเช่นนั้นชาติของตนจึงพ้นภัย
		คำขวัญวันแม่ ปี 2548
		ดุจดังแม่ผู้ประเสริฐบังเกิดเกล้า ทุกคำข้าวคือสินแผ่นดินไทย		เลี้ยงเราทุกคนมาจนใหญ่ ควรตรองใจทดแทนคุณแผ่นดิน
		คำขวัญวันแม่ ปี 2547
		เลี้ยงลูกมาอย่างน้อยเจ็ดร้อยปี		ให้อยู่ดีกินดีมีสุขถ้วน
		แม้มีใจกตัญญูรู้การควร		ไทยทั้งมวลจงตอบแทนคุณแผ่นดิน
		และ
		แผ่นดินไทยให้ชีวิตจิตวิญญาณ		เลี้ยงสังขารลูกไทยจนใหญ่กล้า
		เทียบพระคุณของท่านคือมารดา		จงรักษาและทดแทนคุณแผ่นดิน
		คำขวัญวันแม่ ปี 2546
		สามร้อยหกสิบห้าวันคือวันแม่ สม่ำเสมอสมัครจิตคิดคำนึง		มิใช่แค่วันใดให้นึกถึง เหมือนแม่ซึ่งรักลูกครบทุกวัน
		คำขวัญวันแม่ ปี 2545
		แม่คือพระประจำอยู่ในบ้าน พระคุณแม่เลิศล้ำเกินรำพัน		บูชาท่านไว้เถิดเกิดมิ่งขวัญ แม่จึงเป็นคนสำคัญทุกวันไป
		คำขวัญวันแม่ ปี 2544
		พระองค์แรกผู้แสนดีให้ชีวิต หมอคนแรกผู้ถือช้อนคอยป้อนยา		ครูคนแรกผู้ประสิทธิ์การศึกษา รวมคุณค่านี้ได้แก่แม่เราเอง”

ที่มา

• วันแม่แห่งชาติ 12 สิงหาคม โดยสำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง
• วันแม่แห่งชาติ โดย educatepark.com
• http://thainews.prd.go.th/Misc/motherdaynew/flower.html
• http://hilight.kapook.com/view/40094

เพลงประกอบ เพลง อิ่มอุ่น โดย น้องน้ำหวาน ด.ญ.สุภาวรรณ บุญปรีชา โรงเรียนศูนย์รวมน้ำใจ กรุงเทพมหานคร อัลบั้มรวมศิลปินรักแม่...เท่าฟ้า

ภาพประกอบจาก

• http://ecard.kapook.com/ 
• http://www.thaigoodview.com/node/6662